IMG_4530

Naukowo: co blokuje kobiece kariery? Część trzecia

Oto trzecia część naukowego cyklu o kobietach w biznesie. Tym razem przyglądamy się wynikom badań dotyczących przedstawicielek tej płci w środowisku pracy – dlaczego często mówi się o tym, że kobiety mają trudniej?


Bywa, że kobiece kariery blokuje świadomość, iż generalnie droga do sukcesu będzie trudniejsza, niż miałoby to miejsce w przypadku mężczyzn. Już na początku życia zawodowego kobiety są bowiem świadome faktu, iż – w związku z tym, że na ich barkach spoczywać będzie odpowiedzialność za prowadzenie domu i opiekę nad dziećmi – pracować będą niejako na dwóch etatach. Konflikt ten, zwany konfliktem „praca-dom” powodować może automatyczne obniżenie się aspiracji zawodowych (Strykowska, 1992; za: Mandal, 2003). Dane amerykańskie wskazują na to, iż większość studentek ma w planach łączenie roli matki, żony i pracownicy – w związku z tym mamy więc do czynienia z koniecznością zajmowania się wieloma sferami życia w stopniu większym, niż dzieje się to w przypadku mężczyzn (choćby z przyczyn formalnych – wszak choćby w Polsce dłuższy obowiązkowy urlop macierzyński przysługuje matce). Przyczynia się to do tego, iż kobiety nie mają możliwości, by móc skoncentrować się na swojej karierze w tak dużym stopniu, w jakim mogą to czynić mężczyźni (Baber i Monghan, 1988; za Mandal, 2003; Philips i Imhoff, 1997; za: Mandal, 2003).

            Innymi problemami w przyszłym środowisku pracy, problemami, które mogą zniechęcać kobiety do podejmowania są: ograniczona sieć kontaktów nieformalnych ze współpracownikami płci przeciwnej, status symbolicznego reprezentanta oraz brak mentorów. Trudności z odnalezieniem się w grupie pracowniczej są szczególnie wyraźne w przypadku organizacji, w których większość stanowią mężczyźni. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że im wyżej w hierarchii, tym mnie kobiet na stanowiskach kierowniczych, zjawisko to może szczególnie zniechęcać do ubiegania się o awans. Jak przejawiają się te problemy? Przede wszystkim chodzi o trudności w odnalezieniu się kobiet w grupie, w której jako formę spędzania wolnego czasu preferuje się typowo męskie rozrywki. Golf czy paintball, a tym bardziej wizyty w klubach go-go – wszystkie te atrakcje budować mogą więzi grupowe poza miejscem pracy, trudno jednak wyobrazić sobie zaproszenie współpracownika płci żeńskiej do klubu ze striptizem! Z kolei niemożność spędzania czasu wolnego w grupie pracowników prowadzić może do alienacji, zniechęcenia, obniżenia efektywności w miejscu pracy. Co więcej, wśród osób odpowiedzialnych za awansowanie podwładnych prowadzić może do preferencji pracowników tej samej płci – jako tych, których poznało się lepiej – również w atmosferze nieformalnej (Wolman i Frank, 1975, Kanter, 1977; za: Unger i Saundra, 2002).

W przypadku, gdy dana osoba ma w grupie status symbolicznego reprezentanta, może się spotkać ze zwiększoną czujnością wobec jej zachowań – dzieje się tak dlatego, że należy ona do przedstawicieli mniejszościowej grupy. Jak już wspomniano, im wyżej w hierarchii, tym mniej kobiet – nic więc dziwnego, że pragnienie awansu może zostać znacznie ostudzone, jeśli ma się w perspektywie przebywanie pod szczególnym nadzorem współpracowników (a nie, jak dotychczas, współpracowniczek i współpracowników). Osoba będąca symbolicznym reprezentantem danej grupy „czuje się zobowiązana do odniesienia sukcesu i udowodnienia możliwości wszystkich członków swojej grupy” (Brannon, 2002, s. 407). Jeśli natomiast weźmie się pod uwagę wspomniany już wcześniej w niniejszej pracy efekt zagrożenia stereotypem, nietrudno przewidzieć, iż poziom wykonania niektórych zadań może okazać się niższy, niż by na to wskazywały możliwości osoby zatrudnionej na danym stanowisku (Kanter 1977; za: Unger i Saundra, 2002).

Do powyższych kwestii dochodzi także brak mentorów. Z czym się on wiąże? Przede wszystkim chodzi o brak wzorców osobowych oraz nieformalnego wsparcia – w pewnych dziedzinach, zwłaszcza tych zmaskulinizowanych, kobiety na wyższych stanowiskach trudno znaleźć nie tylko z powodu barier zewnętrznych i wewnętrznych, ale także w związku z tym, że w ciągu kilkudziesięciu lat pozycja pań znacznie się zmieniła – o ile obecnie dziewczęta chętniej niż kiedyś zdają na studia politechniczne, o tyle jeszcze parę dekad temu taki wybór nie był szczególnie popularny. Nic więc dziwnego, że trudno im później znaleźć wzorce osobowe wśród wykładowców – jak wykazują badania, jako mentorów wybiera się przede wszystkim osoby tej samej płci i rasy, niełatwo jednak o liczne wykładowczynie na zmaskulinizowanych kierunkach. Dodatkowo wybór mentora płci męskiej wiąże się z obawą przed molestowaniem seksualnym, czyli, opierając się na definicji Lindy Brannon (2002, s. 419), „zainteresowaniem seksualnym niepożądanym przez osobę, na którą zostało skierowane”.

Co więcej, Eugenia Mandal zwraca uwagę na niejednoznacznie pozytywny wydźwięk sformułowania „kobieta sukcesu” (Mandal, 2007). Badania wykazują, iż pewien odsetek osób postrzega właścicielki firm w sposób przynajmniej częściowo negatywny. Czy skoro odniosło się sukces na gruncie zawodowym, nie zrobiło się tego kosztem rodziny? Czy przedsiębiorczyni dalej jest osobą atrakcyjną? Ta wątpliwość – wraz z obawą, że zostanie się ocenioną właśnie w ten sposób – stanowić może poważną wewnętrzną barierę w rozwoju kobiecej kariery (Reszke, 2001, Mandal, 2003).

Wszystkie wymienione powyżej problemy uzupełnić należy faktem, iż kobiety mają większe problemy, jeśli chodzi o radzenie sobie z agresją przełożonych. Wynika to z większej potrzeby akceptacji – w związku z tym, iż w procesie socjalizacji dziewczynki rzadziej niż chłopcy zmuszone są radzić sobie z reprymendami ze strony opiekunów, przywiązują większą wagę do takich komunikatów, jeśli się już one pojawią. Wpływać to może niekorzystnie nie tylko na nastrój, ale także na poczucie pewności siebie w miejscu pracy. Z kolei konieczność zachowania fasadowej skromności, do której zachęca się dziewczęta w procesie wychowania może przyczyniać się – podobnie jak kobiecy styl komunikacji (przejawiający się na przykład zadawaniem pytań zamiast wydawania poleceń: „czy mógłbyś…?” zamiast „zrób to”) – do osłabiania pozycji w miejscu pracy, a w efekcie do zmniejszenia szans na awans (Brannon, 2002).
            Bardzo ciekawym badaniem, obrazującym, jak klasyfikowanie dziedzin na „kobiece” i „męskie” wpływa na poziom wykonania i interpretacja wyniku działania dla niej charakterystycznego, jest badanie przeprowadzone przez Rosenfielda i Stephena (1978). Chodziło tu wpływ różnic rodzajowych na atrybucje sukcesu i porażki – sposobu wyjaśniania efektu pewnych działań. Przedstawiciele obojga płci otrzymali zadanie związane z wzorem geometrycznym – w każdej z grup badanych było to dokładnie to samo zadanie, różniły się jedynie jego charakterystyki. Jedni zostali poinformowani, że to, jak pisze Brannon (2003, s. 391), „męski projekt wymagający abstrakcyjnego myślenia matematycznego, druga połowa zaś sądziła, że to projekt kobiecy, złożony z delikatnych wzorów i wymagający wrażliwości na subtelne wskazówki”.

Jakie były efekty zróżnicowania opisów zadania? Okazało się, że badani i badane są bardziej skłonni do przypisywania sukcesu własnym umiejętnościom wówczas, gdy opis był zgodny z ich płcią. W praktyce możemy przełożyć to na życie zawodowe – kobiety, które robią karierę w dziedzinie postrzeganej jako tradycyjna domena mężczyzn, mogą mieć skłonność do przypisywania sukcesu nie sobie samym, ale szczęściu czy też faktowi, iż awans w danej sferze nie jest zbyt trudny. Oznacza to, że w mniejszym stopniu są przekonane o wysokim poziomie własnych umiejętności – taki brak pewności siebie w tym zakresie może się natomiast okazać zgubny (Rosenfield i Stephen, 1978 za: Brannon, 2003).


Dołącz do dyskusji!

11 thoughts on “Naukowo: co blokuje kobiece kariery? Część trzecia

  1. My spouse and i were very lucky Chris could carry out his homework by way of the precious recommendations he gained using your weblog. It’s not at all simplistic just to find yourself offering guides which often people could have been selling. And we grasp we have got the website owner to give thanks to for that. These explanations you have made, the straightforward site navigation, the relationships you can assist to create – it is most sensational, and it is aiding our son in addition to the family consider that this situation is thrilling, and that is quite fundamental. Many thanks for the whole lot!

  2. I enjoy you because of every one of your work on this site. Debby enjoys setting aside time for research and it is obvious why. A number of us learn all concerning the dynamic manner you deliver efficient thoughts via this website and therefore invigorate contribution from others about this content plus our favorite simple princess has always been learning a whole lot. Enjoy the remaining portion of the year. You’re the one performing a really great job.

  3. Thanks so much for providing individuals with remarkably brilliant opportunity to read from this web site. It is always so cool and also stuffed with fun for me personally and my office acquaintances to visit your blog at least three times in 7 days to learn the fresh secrets you have got. And of course, I’m just certainly satisfied with the remarkable tricks you serve. Selected 4 ideas in this post are particularly the most effective I have ever had.

  4. Spot on with this write-up, I really suppose this website wants far more consideration. I抣l in all probability be again to learn way more, thanks for that info.

  5. I am commenting to make you know of the terrific experience my girl found reading yuor web blog. She noticed lots of pieces, which include how it is like to possess a great giving mindset to make others with no trouble know precisely chosen impossible subject areas. You really exceeded people’s expected results. Many thanks for producing these necessary, safe, informative and even fun tips on the topic to Jane.

  6. My husband and i felt really satisfied Raymond could do his research from the precious recommendations he was given when using the site. It is now and again perplexing to simply happen to be offering techniques which often people might have been selling. We recognize we’ve got the blog owner to appreciate for this. All of the explanations you made, the easy web site navigation, the relationships you can aid to promote – it is everything fantastic, and it is leading our son and our family know that this situation is thrilling, and that is incredibly serious. Thank you for everything!

  7. I wanted to draft you the very little note to thank you very much yet again regarding the pleasant techniques you have shared at this time. This has been quite wonderfully open-handed with you to present unhampered all that a few individuals could have made available as an e-book to help with making some bucks for themselves, precisely since you might have tried it in the event you considered necessary. Those suggestions as well served to be the great way to understand that other individuals have a similar passion just as mine to realize great deal more with regard to this matter. I’m certain there are millions of more enjoyable sessions up front for individuals that view your site.

  8. I have to express appreciation to this writer just for bailing me out of this type of matter. Right after looking through the world wide web and obtaining techniques which were not helpful, I assumed my life was over. Existing without the presence of answers to the difficulties you have solved through your post is a critical case, and ones which could have badly damaged my career if I hadn’t discovered your site. Your primary competence and kindness in controlling a lot of stuff was useful. I don’t know what I would have done if I had not encountered such a solution like this. I’m able to at this point relish my future. Thanks so much for this professional and amazing guide. I won’t think twice to recommend the blog to any individual who should receive care about this subject matter.

  9. I happen to be commenting to let you know what a really good encounter my friend’s child enjoyed reading through your webblog. She realized too many issues, most notably what it’s like to have a great coaching style to have many people smoothly have an understanding of selected tortuous things. You actually did more than visitors’ expected results. Thank you for supplying those insightful, trustworthy, revealing and as well as cool tips on this topic to Evelyn.

  10. I precisely wished to appreciate you once more. I am not sure the things I would’ve carried out in the absence of the entire thoughts provided by you concerning such a industry. It previously was a distressing circumstance in my opinion, nevertheless spending time with a new skilled avenue you processed the issue forced me to weep with fulfillment. Extremely grateful for your information and as well , believe you realize what a great job that you are carrying out teaching men and women using your webpage. Probably you haven’t encountered any of us.

  11. I simply desired to thank you so much yet again. I do not know the things that I could possibly have taken care of without the entire recommendations discussed by you over such a subject matter. It previously was a very daunting problem for me personally, however , witnessing the professional style you resolved it made me to cry with gladness. Extremely happy for the guidance and even sincerely hope you comprehend what an amazing job you happen to be carrying out training most people through the use of a site. Probably you have never come across any of us.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *