IMG_4381

Naukowo o… nauce ekonomii: czy podstawy przedsiębiorczości wystarczą?

W kolejnej odsłonie cyklu „naukowo o…” opowiemy trochę więcej o tym, skąd młodzi ludzi w Polsce dowiadują się o ekonomii – i dlaczego podstawy przedsiębiorczości nie wystarczą. Zapraszamy do lektury!


 

Odpowiedzią na niski poziom wiedzy finansowej może być edukacja w tym zakresie. Edukacja finansowa to – jak czytamy w raporcie OECD – proces, dzięki któremu finansowi konsumenci/inwestorzy poprawiają swoje rozumienie produktów i koncepcji finansowych, a poprzez informację, nauczanie i/lub obiektywne doradztwo, rozwijają umiejętności i pewność siebie, aby stać się bardziej świadomymi ryzyka i możliwości finansowych, aby dokonywać świadomych wyborów, aby wiedzieć dokąd udać się po pomoc oraz aby podejmować inne skuteczne działania w celu poprawy swojego finansowego dobrobytu[1].

W Polsce obowiązkowe formy edukacji ekonomicznej koncentrują się na nauczaniu podstaw przedsiębiorczości w szkołach zawodowych i średnich (przedmiot ten został wprowadzony w 2002 roku) oraz na drobnych fragmentach programu kształcenia z matematyki oraz wiedzy o społeczeństwie. Elementy te są wprowadzane wcześnie, gdyż, jak wynika z podstawy programowej dla szkół podstawowych, już ośmiolatek zna pojęcie długu oraz rozumie konieczność jego spłacenia[2].

Niestety, podstawy przedsiębiorczości są jedynym przedmiotem, który w całości poświęcony jest kwestiom gospodarczym. Zakres programu obejmuje m.in. kształcenie umiejętności z zakresu komunikacji i podejmowania decyzji, a także przekazywanie wiedzy na temat funkcjonowania gospodarki oraz przedsiębiorstw. Część zajęć jest poświęcona także planowaniu kariery zawodowej oraz kształtowaniu postaw etycznych w biznesie oraz w relacjach pracownik-pracodawca. Uczeń powinien więc na przykład rozumieć sposób, w jaki działa giełda oraz znać sposób funkcjonowania polityki pieniężnej[3]. Założenia nie zawsze jednak odpowiadają rzeczywistym potrzebom i – co za tym idzie – niekoniecznie pozwalają osiągnąć zamierzone rezultaty. Powyższy system nauczania ekonomii ma bowiem liczne wady. Jak wskazuje Mariola Tracz z Akademii Pedagogicznej, należą do nich warunki organizacyjne, traktowanie podstaw przedsiębiorczości jako mniej istotnego przedmiotu oraz niedostosowanie form edukacji do realiów. Po pierwsze, podstawy przedsiębiorcze należałoby kształtować przez cały okres edukacji, a nie tylko w trakcie wybranych godzin lekcyjnych. Ograniczenie wiedzy o gospodarce do jednego – w dodatku dość marginalnego – przedmiotu powoduje, że nie jest ona traktowana wystarczająco poważnie. Nie jest możliwe zdawanie matury z tego przedmiotu, co może negatywnie wpływać na zainteresowanie ze strony uczniów. Matura z podstaw przedsiębiorczości byłaby także korzystna z punktu widzenia uczelni ekonomicznych – mogłaby ułatwić rekrutację na studia.

Kolejnym problemem są niedostateczne warunki organizacyjne. Aby zapewnić interaktywną formę zajęć, analizować studia przypadku i wykształcić u uczniów inicjatywę, należałoby prowadzić zajęcia w mniejszych grupach i z odpowiednim sprzętem multimedialnym, a także zadbać o odpowiednie przygotowanie merytoryczne nauczycieli. Dotyczy to zwłaszcza elementów przedsiębiorczości włączonych do programu wiedzy o społeczeństwie – jak wykazała M. Tracz, osoby, które prowadzą zajęcia na temat ekonomii, same często nie mają wykształcenia kierunkowego[4].

Co więcej, zajęcia z przedsiębiorczości pojawiają się późno w cyklu kształcenia. Rachunek w banku może założyć – za zgodą rodziców – już gimnazjalista, jednak na tym etapie nie otrzymuje on w szkole pełnych i obiektywnych informacji na temat funkcjonowania gospodarki. Brak obiektywizmu stanowi zresztą kolejny problem polskiej oferty edukacji ekonomicznej. Zdaniem Piotra Kowzana z Uniwersytetu Gdańskiego współczesna edukacja ekonomiczna w Polsce sprowadza się do „edukacji bankowej – zarówno ze względu na zaangażowanie banków w jej organizację, jak i ukierunkowanie na indywidualizm i konsumeryzm”[5].

Poza podstawami przedsiębiorczości istnieją liczne fakultatywne formy edukacji finansowej – w najszerszym ujęciu prezentuje je Mapa Edukacji Ekonomicznej. Wynika z niej, że przynajmniej połowa inicjatyw jest skierowana do osób, które wykazują ponadprzeciętne zainteresowanie ekonomią. Mniejszość stanowią inicjatywy skierowane do masowych odbiorców[6]. Do projektów pierwszego typu można zaliczyć m.in. konkursy przedmiotowe z przedsiębiorczości,  Szkolna Gra Giełdowa, Ekonomiczny Uniwersytet. Równie liczne są inicjatywy dla studentów ekonomii (np. Szkoła Liderów Rynku Kapitałowego, Market Leaders Forum, Stypendium im. L. Pagi). Drugą grupą są projekty skierowane do osób, które nie wykazują ponadprzeciętnego zainteresowania ekonomią i przedsiębiorczością, a ich poziom wiedzy nie odbiega od średniej Do takich projektów możemy zaliczyć warsztaty, kampanie społeczne oraz inicjatywy edukacyjne wspierane przez media. Dużą rolę w finansowaniu tych inicjatyw odgrywa Narodowy Bank Polski – wspiera m.in. audycje w Polskim Radiu czy miniserial emitowany w Telewizji Polskiej. Przykładem kampanii społecznej może być inicjatywa „Z naszych podatków dla nas” organizowana przez Ministerstwo Finansów – w interaktywny sposób informuje ona o tym, jak wykorzystywane są pieniądze pozyskane do budżetu państwa. Taka oferta fakultatywnej edukacji ekonomicznej charakteryzuje się tym, że inicjatywy dodatkowe są skierowane głównie do osób, które i tak posiadają już pewną wiedzę. Po drugie, większość projektów jest przeznaczona dla osób młodych, podczas gdy edukacja osób dorosłych jest zupełnie marginalizowana. Jest to pewien paradoks, do najmłodsze osoby powinny posiadać przynajmniej cząstkową wiedzę wyniesioną ze szkoły podstawowej (ewentualnie ze szkoły średniej), podczas gdy osoby starsze, które nie uczęszczały do szkoły w czasach gospodarki rynkowej, nie mają takich podstaw.

Dobre praktyki dotyczące edukacji finansowej Polska mogłaby czerpać z krajów sąsiednich, np. z Czech. W tym kraju edukacja finansowa jest adresowana do wszystkich grup wiekowych i stanowi kluczowy element ochrony konsumenta na rynku finansowym. Jest ona na tyle istotna z punktu widzenia rządu, że Ministerstwo Finansów wydało dokument „Narodowa strategia edukacji finansowej”. Takie podejście zostało uznane przez Komisję Europejską za wzorzec postępowania w walce z niskim poziomem świadomości finansowej obywateli[7].

[1] OECD, Improving Financial Literacy: Analysis of Issues and Policies, OECD, Paris, 2005, s. 14.

[2] P. Kowzan, Krytyczna czy bankowa. Edukacja ekonomiczna na uniwersytecie i poza nim, źródło: www.praktykateoretyczna.pl/PT_nr7_2013_NOU/12.Kowzan.pdf [dostęp 1.12.2015]

[3] Podstawa programowa przedmiotu Podstawy Przedsiębiorczości, źródło: http://men.gov.pl/wp-content/uploads/2011/02/4e.pdf  [dostęp 1.12.2015]

[4] M. Tracz, O niektórych kryteriach doboru treści nauczania do podstawy programowej i programu nauczania podstaw przedsiębiorczości [w:] Przedsiębiorczość a współczesne wyzwania cywilizacyjne, Z. Zioło, T. Rachwał (red.), seria: Przedsiębiorczość – Edukacja nr 1, Zakład Przedsiębiorczości i Gospodarki Przestrzennej IG AP w Krakowie, Wydawnictwo „MiWa”, Kraków, 2005.

[5] P. Kowzan, Krytyczna czy bankowa, Edukacja Ekonomiczna na uniwersytecie i poza nim, źródło: www.praktykateoretyczna.pl/PT_nr7_2013_NOU/12.Kowzan.pdf [dostęp 1.12.2015]

[6] Mapa Edukacji Finansowej 2015, źródło: https://zbp.pl/dla-konsumentow/edukacja-ekonomiczna [dostęp 1.12.2015]

[7] Prezes banku Citi Handlowy apeluje o stworzenie Narodowej strategii edukacji finansowej, źródło: http://prnews.pl/nasz-gosc/slawomir-s-sikora-citi-handlowy-42497.html  [dostęp 1.12.2015]


Dołącz do dyskusji!

21 thoughts on “Naukowo o… nauce ekonomii: czy podstawy przedsiębiorczości wystarczą?

  1. I precisely needed to thank you very much again. I’m not certain what I might have made to happen in the absence of the entire tactics shared by you relating to this problem. It previously was a real alarming issue in my position, however , being able to see the professional fashion you managed the issue took me to leap with delight. I am just thankful for this help and then hope that you recognize what an amazing job you happen to be getting into instructing some other people all through your web site. I am certain you haven’t come across any of us.

  2. Thank you a lot for providing individuals with remarkably marvellous chance to check tips from this site. It’s usually very brilliant and also full of a good time for me and my office fellow workers to visit your web site at minimum three times per week to read through the latest things you have got. Of course, we’re usually fulfilled considering the effective tactics you give. Certain 4 points in this posting are truly the simplest I’ve ever had.

  3. I have to express my love for your kind-heartedness supporting those people that must have help with this important subject. Your special dedication to getting the solution across turned out to be exceptionally advantageous and have constantly empowered ladies much like me to get to their aims. Your entire valuable key points means a whole lot a person like me and far more to my office colleagues. Warm regards; from everyone of us.

  4. I have to show thanks to the writer just for rescuing me from this situation. Right after surfing through the world-wide-web and getting things which are not productive, I believed my entire life was gone. Being alive without the presence of solutions to the issues you’ve sorted out as a result of your main guide is a critical case, as well as the ones that would have in a wrong way damaged my career if I had not discovered your web site. That understanding and kindness in maneuvering the whole lot was very helpful. I am not sure what I would’ve done if I hadn’t encountered such a step like this. It’s possible to at this moment look forward to my future. Thanks for your time very much for the high quality and results-oriented guide. I will not think twice to endorse the blog to anybody who should get guidelines on this issue.

  5. I precisely wanted to thank you so much yet again. I’m not certain the things I would have gone through in the absence of the advice revealed by you relating to such area. Completely was a real depressing setting in my position, however , observing your specialised strategy you managed it made me to jump with gladness. Extremely happy for this advice and in addition wish you are aware of a great job you happen to be doing training others thru your blog. Most probably you’ve never got to know all of us.

  6. I wanted to create you this bit of remark to finally thank you very much over again for all the nice secrets you’ve featured here. This is remarkably generous of you giving unreservedly what exactly a few individuals would have supplied for an e book to make some money for their own end, especially given that you might well have done it in case you desired. The smart ideas as well worked to become easy way to recognize that other individuals have the identical fervor like my personal own to grasp more regarding this problem. I know there are lots of more pleasurable opportunities up front for individuals who look into your blog post.

  7. I enjoy you because of all your work on this website. Kim delights in working on internet research and it’s easy to see why. I learn all concerning the dynamic way you deliver very helpful techniques by means of this web site and therefore increase response from some other people on this concern so our own girl is undoubtedly learning a whole lot. Have fun with the rest of the year. You are always carrying out a tremendous job.

  8. I as well as my friends have been taking note of the nice ideas found on the website then before long I had a terrible feeling I never expressed respect to the website owner for those secrets. My boys are actually as a result joyful to learn them and have really been taking pleasure in these things. I appreciate you for simply being well helpful and for deciding upon variety of fantastic subjects most people are really eager to learn about. Our sincere apologies for not saying thanks to you sooner.

  9. I simply desired to thank you very much again. I’m not certain the things that I would’ve done in the absence of the concepts provided by you regarding my subject matter. It absolutely was a real depressing condition in my view, nevertheless taking a look at your professional style you dealt with that forced me to weep for joy. I will be happier for the guidance and even hope you are aware of a great job that you’re putting in instructing most people by way of your blog post. I am certain you have never met all of us.

  10. Thanks so much for giving everyone an extraordinarily nice possiblity to check tips from here. It really is very brilliant and also packed with amusement for me personally and my office peers to visit your web site at least three times every week to see the newest items you have. Of course, I’m also always impressed for the incredible techniques served by you. Some 3 points in this posting are unequivocally the finest I’ve had.

  11. I needed to write you a very small observation to give many thanks as before just for the incredible views you’ve discussed in this article. This is really tremendously open-handed with you to give without restraint all most people could possibly have advertised for an e book to make some profit for their own end, most importantly considering the fact that you might have tried it if you ever wanted. These creative ideas as well served to provide a fantastic way to be certain that other individuals have a similar eagerness just as my own to see good deal more regarding this condition. I know there are numerous more pleasant periods up front for folks who looked over your website.

  12. Thank you for all your hard work on this web site. My aunt delights in setting aside time for internet research and it’s easy to see why. We learn all regarding the compelling tactic you provide useful tips and hints on your web blog and as well increase response from people about this area while our princess is without question studying a lot of things. Take advantage of the rest of the new year. You have been carrying out a fabulous job.

  13. I and also my guys were found to be reading the good advice on your website while at once got a terrible feeling I had not expressed respect to the blog owner for those techniques. The ladies were definitely certainly joyful to read through all of them and have now without a doubt been having fun with those things. Appreciate your simply being well helpful and then for picking varieties of fantastic things most people are really desperate to learn about. Our sincere apologies for not expressing appreciation to sooner.

  14. I simply wanted to write down a small note in order to say thanks to you for those amazing secrets you are giving here. My extensive internet lookup has finally been paid with awesome insight to exchange with my great friends. I ‚d assume that most of us visitors actually are very fortunate to live in a decent site with so many awesome individuals with good tricks. I feel extremely grateful to have come across your entire web site and look forward to many more brilliant times reading here. Thank you once more for everything.

  15. I have to voice my respect for your kind-heartedness in support of men and women that have the need for help with in this situation. Your real dedication to getting the solution across came to be really valuable and have continually encouraged some individuals much like me to reach their objectives. The invaluable recommendations implies much a person like me and further more to my colleagues. Warm regards; from all of us.

  16. I simply wanted to write down a brief message in order to say thanks to you for some of the precious solutions you are giving out at this site. My considerable internet look up has at the end of the day been rewarded with good suggestions to share with my family and friends. I would express that we website visitors are rather lucky to live in a good website with many special professionals with great tips. I feel extremely privileged to have seen your webpage and look forward to many more fun minutes reading here. Thanks a lot once again for a lot of things.

  17. Thanks a lot for providing individuals with an exceptionally splendid possiblity to read critical reviews from this web site. It’s always so pleasant and also jam-packed with fun for me and my office peers to visit your web site not less than three times a week to see the fresh things you will have. Of course, we are certainly motivated for the gorgeous tips and hints you serve. Certain two areas in this post are really the simplest I have ever had.

  18. I am writing to make you understand of the magnificent discovery our princess experienced checking yuor web blog. She came to find some issues, which included what it’s like to possess an amazing giving nature to get other people easily comprehend several specialized issues. You truly surpassed my expected results. Thank you for producing the practical, dependable, explanatory and also unique tips about your topic to Sandra.

  19. I together with my friends appeared to be checking out the excellent helpful tips from your web blog and then all of the sudden came up with an awful suspicion I never thanked the site owner for those techniques. My young boys happened to be certainly stimulated to study them and have now without a doubt been having fun with those things. We appreciate you genuinely indeed accommodating and then for using some fantastic useful guides millions of individuals are really desperate to know about. Our own honest regret for not expressing gratitude to earlier.

  20. Thank you so much for giving everyone an extremely brilliant chance to read in detail from this web site. It is usually very sweet plus jam-packed with fun for me and my office colleagues to visit your site more than thrice per week to study the fresh secrets you have. And definitely, I’m just usually fulfilled with all the sensational opinions you give. Selected two tips in this article are certainly the most impressive we’ve ever had.

Odpowiedz na „pandora braceletAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *